W 2026 roku temat składek ZUS dla jednoosobowych firm w Polsce nadal budzi wiele emocji i pytań. Właściciele jednoosobowych działalności gospodarczych (JDG) muszą mierzyć się z różnorodnymi składkami, które stanowią istotną część ich miesięcznych wydatków. W artykule omówimy, jakie składki ZUS obowiązują dla jednoosobowej firmy w 2026 roku, jakie ulgi można uzyskać oraz jakie są dostępne formy opodatkowania, które mogą wpływać na wysokość tych składek.
Jakie składki ZUS musi płacić jednoosobowa firma?
Jednoosobowa działalność gospodarcza w Polsce zobowiązana jest do opłacania kilku rodzajów składek na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne. Te składki mają na celu zabezpieczenie socjalne przedsiębiorcy oraz jego rodziny w różnych sytuacjach życiowych. Składki ZUS obejmują:
- Składkę emerytalną – budującą przyszłą emeryturę przedsiębiorcy.
- Składkę rentową – zapewniającą zabezpieczenie w razie trwałej niezdolności do pracy.
- Składkę wypadkową – chroniącą w razie wypadku przy pracy lub choroby zawodowej.
- Dobrowolną składkę chorobową – umożliwiającą korzystanie z zasiłku chorobowego, macierzyńskiego i opiekuńczego.
- Składkę zdrowotną – dającą prawo do korzystania z opieki medycznej w ramach NFZ.
- Składkę na Fundusz Pracy – finansującą zasiłki dla bezrobotnych i inne świadczenia.
Każda z tych składek pełni ważną rolę w systemie zabezpieczeń społecznych i zdrowotnych, a ich sumaryczna wysokość zależy od wielu czynników, takich jak forma opodatkowania czy ewentualne ulgi.
Co to jest Ulga na start?
Ulga na start to jedno z rozwiązań, które pozwala nowym przedsiębiorcom na zmniejszenie kosztów prowadzenia działalności. Przez pierwsze sześć miesięcy od założenia firmy, przedsiębiorca jest zwolniony z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Obowiązkowa jest jedynie składka zdrowotna. Aby skorzystać z tej ulgi, przedsiębiorca nie może świadczyć usług na rzecz byłego pracodawcy, jeśli w ramach firmy wykonuje takie same zadania, jakie realizował na umowie o pracę.
Jakie są preferencyjne składki ZUS?
Po zakończeniu korzystania z Ulgi na start, przedsiębiorcy mogą przez następne 24 miesiące opłacać składki ZUS na preferencyjnych warunkach. W tym czasie, podstawą wymiaru składek społecznych jest 30% minimalnego wynagrodzenia. Dla roku 2026, przy minimalnym wynagrodzeniu wynoszącym 4666 zł, oznacza to podstawę w wysokości 1399,80 zł. Składki społeczne naliczane od tej kwoty są znacznie niższe od pełnych składek ZUS.
Składki na Mały ZUS Plus
Program Mały ZUS Plus jest dostępny dla przedsiębiorców, których roczny przychód z działalności w poprzednim roku nie przekroczył 120 000 zł. Składki w tym programie liczone są od przeciętnego miesięcznego dochodu z działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym. Podstawa wymiaru składek nie może być niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia i nie wyższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Mały ZUS Plus można stosować maksymalnie przez 36 miesięcy w ciągu ostatnich 60 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej.
Jakie formy opodatkowania wpływają na składki zdrowotne?
Jednym z istotnych czynników wpływających na wysokość składki zdrowotnej jest forma opodatkowania działalności gospodarczej. Przedsiębiorcy w Polsce mogą wybrać spośród kilku opcji:
- Skala podatkowa – składka wynosi 9% dochodu z poprzedniego miesiąca, pomniejszonego o zapłacone składki społeczne.
- Podatek liniowy – składka wynosi 4,9% dochodu, również pomniejszonego o składki społeczne.
- Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – składka zdrowotna ma formę ryczałtu zależnego od rocznego przychodu.
- Karta podatkowa – składka zdrowotna ma stałą wysokość i wynosi 314,96 zł miesięcznie w 2026 roku.
Jak obliczana jest składka zdrowotna?
Wysokość składki zdrowotnej w 2026 roku zależy od wybranej formy opodatkowania. Dla przedsiębiorców rozliczających się według skali podatkowej lub podatku liniowego, składka zdrowotna wynosi odpowiednio 9% lub 4,9% dochodu z miesiąca poprzedzającego miesiąc, za który opłacana jest składka. Minimalna podstawa wymiaru składki nie może być niższa niż 75% minimalnego wynagrodzenia, co w 2026 roku oznacza 3 499,50 zł, a minimalna składka wynosi 314,96 zł miesięcznie.
Kiedy trzeba opłacać składki ZUS?
Przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą muszą opłacać składki ZUS do 20. dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. Dotyczy to zarówno składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, jak i na Fundusz Pracy oraz Fundusz Solidarnościowy, jeśli są obowiązkowe. Jeśli 20. dzień miesiąca wypada w weekend lub święto, termin przesuwa się na najbliższy dzień roboczy. Wszystkie składki opłacane są jednym przelewem na indywidualny numer rachunku składkowego przypisany przez ZUS.
Jakie są zalety korzystania z ulg ZUS?
Korzystanie z ulg ZUS, takich jak Ulga na start, preferencyjne składki czy Mały ZUS Plus, przynosi przedsiębiorcom wiele korzyści. Przede wszystkim, pozwala na znaczące zmniejszenie kosztów prowadzenia działalności w początkowej fazie jej rozwoju. Dzięki temu przedsiębiorcy mogą inwestować w rozwój firmy, zamiast ponosić pełne obciążenia związane z opłacaniem składek. Ulgi te są szczególnie atrakcyjne dla młodych przedsiębiorców i osób rozpoczynających działalność gospodarczą po raz pierwszy.
Podsumowanie
W 2026 roku jednoosobowe firmy w Polsce muszą liczyć się z obowiązkiem opłacania różnorodnych składek ZUS, które stanowią istotne obciążenie finansowe. Jednak dzięki dostępnym ulgom, takim jak Ulga na start, preferencyjne składki i Mały ZUS Plus, przedsiębiorcy mają możliwość zmniejszenia tych kosztów. Kluczowe jest także zrozumienie, jak forma opodatkowania wpływa na wysokość składki zdrowotnej. Świadome zarządzanie składkami ZUS pozwala na optymalizację kosztów prowadzenia działalności i zwiększenie jej rentowności.
Co warto zapamietać?:
- Jednoosobowe firmy w Polsce w 2026 roku muszą opłacać składki ZUS, w tym emerytalną, rentową, wypadkową, zdrowotną oraz na Fundusz Pracy.
- Ulga na start pozwala nowym przedsiębiorcom na zwolnienie z opłacania składek społecznych przez pierwsze 6 miesięcy, z obowiązkową składką zdrowotną.
- Preferencyjne składki ZUS można opłacać przez 24 miesiące po Ulgi na start, z podstawą wynoszącą 30% minimalnego wynagrodzenia (1399,80 zł w 2026 roku).
- Forma opodatkowania wpływa na wysokość składki zdrowotnej: 9% dla skali podatkowej, 4,9% dla podatku liniowego, a stała kwota 314,96 zł dla karty podatkowej.
- Składki ZUS należy opłacać do 20. dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni, a korzystanie z ulg ZUS pozwala na znaczące zmniejszenie kosztów prowadzenia działalności.
