Okres wypowiedzenia umowy o pracę jest jedną z kluczowych kwestii, która budzi wiele pytań zarówno wśród pracowników, jak i pracodawców. Warto zrozumieć, jakie są zasady ustalania długości okresu wypowiedzenia, jakie są możliwości jego skrócenia oraz jakie przepisy regulują te kwestie w Kodeksie pracy.
Czym jest okres wypowiedzenia?
Okres wypowiedzenia to czas między złożeniem oświadczenia o rozwiązaniu umowy a faktycznym zakończeniem stosunku pracy. W tym okresie pracownik nadal ma obowiązek świadczyć pracę, a pracodawca wypłacać wynagrodzenie. Długość okresu wypowiedzenia zależy od stażu pracy u danego pracodawcy i różni się w zależności od rodzaju umowy.
Umowa na czas określony
W przypadku umowy o pracę na czas określony, okres wypowiedzenia wynosi:
- 2 tygodnie – jeśli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
- 1 miesiąc – jeśli zatrudnienie trwało co najmniej 6 miesięcy,
- 3 miesiące – jeśli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.
Warto zauważyć, że pracownikowi w okresie wypowiedzenia przysługują dni wolne na poszukiwanie nowej pracy. Są to 2 dni robocze przy 2-tygodniowym i 1-miesięcznym wypowiedzeniu, oraz 3 dni przy 3-miesięcznym.
Umowa na czas nieokreślony
Podobnie jak w przypadku umów na czas określony, okresy wypowiedzenia dla umów na czas nieokreślony zależą od długości zatrudnienia u tego samego pracodawcy. Sąd Najwyższy uznał, że wszystkie okresy zatrudnienia u tego pracodawcy sumują się, niezależnie od przerw między nimi.
Jak liczyć okres wypowiedzenia?
Liczenie okresu wypowiedzenia zależy od tego, czy jest on liczony w dniach, tygodniach, czy miesiącach. W przypadku okresu liczonego w miesiącach, zaczyna się on od pierwszego dnia miesiąca następującego po złożeniu wypowiedzenia. Z kolei okresy tygodniowe liczy się od pierwszej niedzieli po dniu złożenia wypowiedzenia.
Okres wypowiedzenia liczony w dniach
Jeśli okres wypowiedzenia wynosi trzy dni robocze, liczenie zaczyna się od dnia następnego po złożeniu wypowiedzenia (z wyłączeniem niedziel i dni świątecznych). Przykładowo, jeśli wypowiedzenie zostanie złożone w poniedziałek, okres rozpocznie się we wtorek i zakończy w czwartek.
Czy można skrócić okres wypowiedzenia?
Skrócenie okresu wypowiedzenia jest możliwe, ale zazwyczaj wymaga zgody obu stron: pracodawcy i pracownika. Najczęściej odbywa się to poprzez porozumienie stron. Pracodawca ma także prawo jednostronnie skrócić okres wypowiedzenia z powodu upadłości, likwidacji firmy lub innych przyczyn niedotyczących pracownika.
Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron
Kiedy obie strony zgadzają się na wcześniejsze zakończenie współpracy, mogą zawrzeć porozumienie, które określi nową datę zakończenia umowy. W takim przypadku nie obowiązuje standardowy okres wypowiedzenia, a nowy termin jest ustalany według wspólnego uznania.
Przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę
W przypadku umów na czas nieokreślony, pracodawca musi podać uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy. Może to być likwidacja stanowiska, zmiany organizacyjne, czy też niewywiązywanie się przez pracownika z obowiązków. Pracownik jednak nie musi podawać przyczyny swojej decyzji o wypowiedzeniu umowy.
Przyczyny zależne od pracownika
Do najczęstszych przyczyn wypowiedzenia przez pracodawcę należą:
- niewywiązywanie się z obowiązków,
- naruszenie zasad BHP,
- podejmowanie działalności konkurencyjnej.
Obowiązki pracodawcy i pracownika w okresie wypowiedzenia
W trakcie okresu wypowiedzenia zarówno pracownik, jak i pracodawca mają określone obowiązki. Pracownik nadal musi wykonywać swoje codzienne obowiązki w sposób należyty, chyba że został z tego obowiązku zwolniony przez pracodawcę. Pracodawca z kolei musi zapewnić pracownikowi wynagrodzenie oraz, jeśli to konieczne, dni wolne na poszukiwanie nowej pracy.
Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy
Pracodawca ma prawo zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia, ale musi nadal wypłacać mu wynagrodzenie. Może to być korzystne, jeśli pracodawca uważa, że obecność pracownika nie jest już potrzebna.
Podsumowanie
Rozumienie zasad związanych z okresem wypowiedzenia jest kluczowe dla obu stron stosunku pracy. Wiedza na ten temat pozwala uniknąć nieporozumień i problemów prawnych, a także pomaga w planowaniu przyszłych kroków zawodowych. Dla pracowników oznacza to czas na znalezienie nowej pracy, a dla pracodawców możliwość płynnego przeorganizowania zespołu.
Co warto zapamietać?:
- Okres wypowiedzenia umowy o pracę zależy od stażu pracy: 2 tygodnie (krócej niż 6 miesięcy), 1 miesiąc (6 miesięcy do 3 lat), 3 miesiące (powyżej 3 lat).
- Pracownik ma prawo do dni wolnych na poszukiwanie nowej pracy: 2 dni przy 2-tygodniowym i 1-miesięcznym wypowiedzeniu, 3 dni przy 3-miesięcznym.
- Okres wypowiedzenia liczony w miesiącach zaczyna się od pierwszego dnia miesiąca po złożeniu wypowiedzenia; tygodnie liczy się od pierwszej niedzieli.
- Skrócenie okresu wypowiedzenia wymaga zgody obu stron lub może być jednostronne w przypadku upadłości lub likwidacji firmy.
- Pracodawca musi podać przyczynę wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony; pracownik nie musi uzasadniać swojej decyzji.
