Jak rozliczyć faktury w obcej walucie?
To, jaki kurs zastosować do faktury w obcej walucie, zależy przede wszystkim od tego, na kogo wystawiono dokument. Faktura na firmę wymaga zastosowania średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wystawienia faktury. Przy fakturze lub rachunku na pracownika, a także przy dokumencie bez danych nabywcy, stosuje się kurs z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień rozliczenia delegacji.
Jaki kurs NBP wybrać?
Podstawą jest art. 11a ust. 2 ustawy o PIT. Koszty poniesione w walucie obcej przelicza się na złote według średniego kursu ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu. W przypadku wydatków pracownika moment powstania kosztu zależy jednak od rodzaju dokumentu i tego, kto został wskazany jako nabywca.
| Typ dokumentu lub wydatku | Kurs NBP | Moment, który decyduje o kursie |
|---|---|---|
| Faktura wystawiona na pracodawcę | Średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wystawienia faktury | Data wystawienia faktury |
| Faktura lub rachunek wystawiony na pracownika | Średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień rozliczenia delegacji | Data rozliczenia delegacji |
| Paragon lub inny dokument bez danych nabywcy | Średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień rozliczenia delegacji | Data rozliczenia delegacji |
Przykładowo, jeżeli pracownik przedstawi fakturę za nocleg wystawioną na spółkę, koszt należy przeliczyć według kursu z dnia roboczego poprzedzającego datę wystawienia tej faktury. Nie stosuje się wówczas kursu z dnia wypłaty zaliczki ani z dnia rozliczenia delegacji.
Inaczej wygląda rozliczenie wydatku udokumentowanego fakturą na pracownika, paragonem bez danych nabywcy albo dokumentem dotyczącym świadczenia, którego nie dokumentuje faktura, na przykład diety. W takim przypadku punktem odniesienia jest dzień rozliczenia delegacji. Takie podejście wynika z praktyki organów podatkowych, w tym wyjaśnień Krajowej Informacji Skarbowej.
Jak rozliczyć delegację z zaliczką?
Przy delegacji zagranicznej z zaliczką rozliczenie powinno uwzględniać zarówno dokumenty kosztowe, jak i sposób przekazania oraz zwrotu środków. Kolejność działań może wyglądać następująco:
- Wypłać zaliczkę na delegację – zapisz kwotę, walutę oraz datę wypłaty, ponieważ dane te będą potrzebne przy końcowym rozliczeniu.
- Zbierz dokumenty wydatków – sprawdź, czy faktury są wystawione na pracodawcę, na pracownika, czy nie zawierają danych nabywcy.
- Przelicz każdy dokument według właściwego kursu – dla faktury na firmę przyjmij kurs z dnia roboczego poprzedzającego wystawienie faktury, a dla dokumentu na pracownika lub bez danych nabywcy kurs poprzedzający rozliczenie delegacji.
- Rozlicz pozostałą kwotę zaliczki – pracownik zwraca niewykorzystane środki albo otrzymuje dopłatę, jeżeli wartość uznanych wydatków przewyższa zaliczkę.
Uwaga na różnice kursowe. Jeżeli zaliczka została wypłacona w walucie obcej, a dokumenty są rozliczane po innych kursach lub w innej walucie, może powstać podatkowa różnica kursowa. Nie należy automatycznie utożsamiać wartości zaliczki z wartością kosztów przeliczonych na złote. W księgach trzeba rozliczyć także skutek zmiany kursu między wypłatą zaliczki a jej rozliczeniem.
Jak ułatwić rozliczenie w systemie księgowym?
Program księgowy lub system ERP może ograniczyć ręczne przeliczanie dokumentów, ale ustawienia powinny odpowiadać zasadom podatkowym. Przydatne są zwłaszcza następujące funkcje:
- Zmiana waluty rozliczenia dokumentu, gdy zaliczka i wydatek są w różnych walutach.
- Wprowadzanie zapisów technicznych służących do rozliczenia zaliczki z fakturami.
- Automatyczne pobieranie średnich kursów NBP z właściwych dni roboczych.
Przykładowo Comarch ERP Optima pozwala rozliczać dokumenty wystawione w różnych walutach oraz zmieniać walutę rozliczenia na zapisach kasowych, bankowych i w preliminarzu płatności. Niezależnie od możliwości programu osoba księgująca powinna najpierw prawidłowo ustalić rodzaj dokumentu i datę, która wyznacza kurs NBP.
Najważniejsza zasada jest prosta: faktura wystawiona na pracodawcę jest przeliczana według kursu poprzedzającego jej wystawienie, a wydatek udokumentowany dokumentem na pracownika lub bez danych nabywcy – według kursu poprzedzającego rozliczenie delegacji. Przy nietypowych transakcjach albo rozliczeniach w kilku walutach warto skonsultować sposób ujęcia z księgowym lub doradcą podatkowym.
Artykuł nie stanowi porady podatkowej ani finansowej. Przepisy i praktyka organów podatkowych mogą się zmieniać, dlatego w przypadku nietypowego rozliczenia należy zweryfikować aktualne regulacje lub skonsultować się ze specjalistą.


